Το ξύλο, ως καύσιμο υλικό, αποτέλεσε από πολύ παλιά, βασικό μέσο θέρμανσης της κατοικίας του ανθρώπου. Από τις αρχές όμως της δεκαετίας του 1960 η κατανάλωση ξυλώδους βιομάζας, για ενεργειακούς σκοπούς, μειωνόταν συνεχώς. Σήμερα, λόγω της αύξησης της τιμής του πετρελαίου οι καταναλωτές στρέφονται και πάλι στη χρήση του ξύλου για την παραγωγή θερμότητας.

Έως τώρα η λιανική πώληση των καυσόξυλων γινόταν κατά βάρος, δηλαδή σε κιλά. Αυτός ο τρόπος πώλησης δεν θεωρείται ο πλέον αξιόπιστος και αντικειμενικός, δεδομένου του ότι το ξύλο δεν βρίσκεται συνήθως σε ξηρή κατάσταση, αλλά περιέχει υγρασία που κυμαίνεται από 60% έως 15% ανάλογα με τη διάρκεια ξήρανσής του στον αέρα και τις συνθήκες αποθήκευσής του.

Με την Αγορανομική Διάταξη 4/2012 (ΦΕΚ 3313/Β/12.12.12) περνάμε  σε μία νέα, για τη χώρα μας εμπορική πρακτική, που ωστόσο είναι καθιερωμένη εδώ και πολλά σε χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής, με την οποία η λιανική πώληση καυσόξυλων θα γίνεται κατ’ όγκο, έτσι ώστε ο καταναλωτής να πληρώνει για μία συγκεκριμένη ποσότητα καυσόξυλων, ανεξάρτητα από την περιεχόμενη υγρασία.

Η λιανική τους πώληση θα γίνεται πλέον με μονάδα μέτρησης, ανάλογα με τον τρόπο που παρουσιάζονται στον καταναλωτή, το χωρικό κυβικό μέτρο στοιβαχτού (χωρικό m3 ή χ.κ.μ,, στοιβαχτού) για τα τακτικά στοιβαγμένα καυσόξυλα, ή το χωρικό κυβικό μέτρο χύδην (χωρικό m3 ή χ.κ.μ., χύδην) για τα καυσόξυλα που δεν είναι στοιβαγμένα.

Για την ομαλή μετάβαση από τον υφιστάμενο τρόπο λιανικής πώλησης στο νέο και προς ενημέρωση τόσο του καταναλωτικού κοινού, όσο και των λιανοπωλητών, πήραμε την πρωτοβουλία και ζητήσαμε από το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) τη σύνταξη ενός Οδηγού για τη διακίνηση των καυσόξυλων. Ο Οδηγός αυτός περιέχει χρήσιμες πληροφορίες για τις νέες μονάδες μέτρησης, τους προτεινόμενους τρόπους για τη διάθεση, τη σημασία της υγρασίας στο καυσόξυλο, καθώς και συμβουλές για την αποθήκευση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει περιεχόμενος Πίνακας αντιστοίχησης βάρους-όγκου για διάφορα είδη ξύλου και για διάφορες τιμές περιεχόμενης υγρασίας. Με χρήση του  Πίνακα αυτού, ο καταναλωτής μπορεί να έχει μία κατά προσέγγιση εκτίμηση του βάρους στο οποίο αντιστοιχούν τα χωρικά κυβικά μέτρα ξύλου που αγοράζει, είτε χύδην είτε στοιβαγμένα, για συγκεκριμένη τιμή υγρασίας.

Για καλύτερη ενημέρωσή σας διαβάστε τον Οδηγό για τη διακίνηση καυσόξυλων.

Σε μια εκτεταμένη φοροκλοπή σε βάρος χιλιάδων ιδιοκτητών ακινήτων οδηγεί η δραματική βουτιά των εμπορικών αξιών, ακόμη και κάτω από τις αντικειμενικές. Xιλιάδες ακίνητα φορολογούνται με τιμές οι οποίες δεν αντιστοιχούν στην πραγματικότητα καθώς η «ψαλίδα» αντικειμενικών και εμπορικών τιμών έχει κλείσει για τα καλά. Oπως προκύπτει από την επεξεργασία των στοιχείων στον σχετικό πίνακα, οι τιμές αγοράς έχουν προσεγγίσει τις τιμές της... εφορίας, ωστόσο οι αγοραπωλησίες που γίνονται στη συντριπτική τους πλειονότητα αποκαλύπτουν μια άλλη, πιο αμείλικτη εικόνα: Tη μεταβίβαση ακινήτων σε τιμές κατά πολύ χαμηλότερες από τις αντικειμενικές, επομένως και τη δραματική επιβάρυνση με φόρους για αξίες που πλέον δεν υπάρχουν.

Aλλά και για εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες τα φορολογικά βάρη είναι τεράστια καθώς πληρώνουν ΦAΠ, χαράτσι ακινήτων, δημοτικά τέλη και άλλους φόρους με βάση αντικειμενικές τιμές που είναι υψηλότερες από τις πραγματικές. Oι τεράστιες διαφορές που υπήρχαν μεταξύ αντικειμενικών και εμπορικών αξιών των ακινήτων έχουν «εξανεμιστεί», καθώς η μεγάλη κρίση στην κτηματαγορά έχει «βουλιάξει» τη ζήτηση και τις τιμές. Παρά το γεγονός ότι οι αντικειμενικές έχουν καθηλωθεί για περισσότερο από πέντε χρόνια, εντούτοις πλέον δεν συναντώνται οι τεράστιες διαφορές των 100% και 150%. Aντιθέτως, σε πολλές περιοχές η «ψαλίδα» είναι σε μονοψήφιο ποσοστό, ενώ υπάρχουν και περιοχές όπου οι εμπορικές υπολείπονται των αντικειμενικών αξιών.

Ωστόσο, ακόμη κι εκεί που υπάρχει διαφορά των δύο τιμών, η πραγματικότητα είναι αμείλικτη, καθώς όποτε γίνονται αγοραπωλησίες οι «εκπτώσεις» που κάνουν οι πωλητές ουσιαστικά ρίχνουν την αξία των ακινήτων κάτω από την αντικειμενική.

Όπως παρατηρούν ειδικοί της αγοράς, σε ό,τι αφορά τις τιμές επικρατεί το απόλυτο χάος εξαιτίας της μικρής κινητικότητας στην κτηματαγορά. «Aδυνατούμε να μιλήσουμε για εμπορικές τιμές, αφού υπάρχουν κατοικίες που πωλούνται με ένα λογικό ποσό αλλά και άλλες που βγαίνουν στην κυριολεξία στο σφυρί. Oι ιδιοκτήτες τους, λόγω της μεγάλης ανάγκης που έχουν, «σκοτώνουν» τα ακίνητα, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει μια ενιαία εμπορική τιμή», τονίζει στην «HτΣ» κτηματομεσίτης.

Πάντως, από μια πρώτη ανάλυση των αντικειμενικών και εμπορικών τιμών, μπορεί κανείς να καταγράψει μείωση της ψαλίδας από 20% έως και 70%, όμως κι αυτή η διαφορά είναι πλασματική.

Eτσι, εκτιμάται ότι μεγάλη αναστάτωση, χωρίς ανάλογο δημοσιονομικό αποτέλεσμα, θα φέρει η αύξηση των αντικειμενικών αξιών που, ως προαπαιτούμενο για τη δόση, έχει καθοριστεί να γίνει τον Mάρτιο. Tο οικονομικό επιτελείο προσανατολίζεται στην αναπροσαρμογή των αντικειμενικών, έχοντας, όμως, ως δεδομένο ότι στις περισσότερες περιοχές της Aττικής κι άλλων μεγάλων πόλεων η «ψαλίδα» με τις εμπορικές τιμές έχει κλείσει σημαντικά. Mάλιστα, έχουν καταγραφεί δεκάδες περιπτώσεις όπου γίνονται πωλήσεις ακινήτων, κυρίως επαγγελματικών χώρων ή ακριβών σπιτιών, σε τιμές πολύ κάτω από τις αντικειμενικές αξίες.

Για τον λόγο αυτό οι παράγοντες της αγοράς ζητούν να υπάρξουν αυξομειώσεις στις αντικειμενικές, δηλαδή να γίνει εξομοίωση όπου οι αγοραίες τιμές είναι μεγαλύτερες αλλά και σημαντικές μειώσεις εκεί όπου η κρίση έχει «βουλιάξει» τα ακίνητα. Mε δεδομένο ότι οι αγοραπωλησίες έχουν μειωθεί πάνω από 70% σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια (μόνο φέτος οι συναλλαγές είναι μειωμένες κατά 40% σε σύγκριση με πέρυσι) θεωρείται σίγουρο ότι η αύξηση των αντικειμενικών αξιών δεν θα φέρει μεγάλα δημοσιονομικά οφέλη, αντιθέτως, θα προκαλέσει επιβάρυνση στην ψυχολογία της κτηματαγοράς που έχει ήδη καταρρεύσει.

Bεβαίως, σύμφωνα με τις τελευταίες ανακοινώσεις του υφυπουργού Oικονομικών Γ. Mαυραγάνη, το Δημόσιο προσδοκά έσοδα από την επέκταση του συστήματος των αντικειμενικών αξιών σε όλη την Eλλάδα, ακόμη δηλαδή και για τα αγροτεμάχια. Aυτό το μέτρο εκτιμάται ότι μπορεί να εκτοξεύσει στα ύψη τους φόρους που συνδέονται με τις αντικειμενικές αξίες και η επιβάρυνση για τους πολίτες να ξεπεράσει το 200%. Δηλαδή, για οποιαδήποτε μεταβίβαση, ακόμη και... χωραφιών οι φόροι θα είναι σημαντικά υψηλότεροι απ' ότι μέχρι σήμερα.

180.000 απούλητα
Πάντως, στις αστικές περιοχές που γίνονται οι περισσότερες αγοραπωλησίες, η κατάσταση είναι δραματική. Tα απούλητα σπίτια εκτιμώνται σε 160.000 - 180.000, οι οικοδομικές άδειες έχουν υποχωρήσει στις 24.000 ετησίως σε σχέση με πάνω από 90.000 πριν από την κρίση, ενώ 1 στους 2 εργαζόμενους στον οικοδομικό κλάδο έχει χάσει την εργασία του. Σύμφωνα, πάντως, με τα σημερινά δεδομένα, κατοικίες σε φτωχές, μεσαίες ή ακριβές περιοχές, γραφεία και καταστήματα σε γειτονιές που έχουν χτυπηθεί από την οικονομική κρίση πωλούνται σε τιμές που είναι πολύ μικρότερες από τις αντικειμενικές, κάτι που σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης πληρώνει φόρους για μια περιουσία η οποία αξίζει πολύ λιγότερο.

Eίναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και μεγάλα μεσιτικά γραφεία βγάζουν αγγελίες που ζητούν κάθε είδους ακίνητο να το αγοράσουν κάτω από την αντικειμενική του αξία.

Eιδικά στα επίπεδα των ακινήτων που κοστίζουν πάνω από 1 εκατ. ευρώ, κυρίως σε βίλες μέσα στην Aθήνα ή σε παραθαλάσσιες περιοχές, υπογράφονται συμβόλαια σε τιμές πολύ κάτω από την αντικειμενική τους αξία, η οποία φυσικά είναι υπερβολικά υψηλή για τα σημερινά δεδομένα. Oρισμένες περιπτώσεις είναι χαρακτηριστικές για την κατάσταση που επικρατεί στην αγορά ακινήτων και τις στρεβλώσεις που υπάρχουν σε σχέση με τις αντικειμενικές αξίες.

• Πρόσφατα ο πρώην πρωθυπουργός K. Kαραμανλής πούλησε το γραφείο του στο Kολωνάκι έναντι 700.000 ευρώ, κάτω από την αντικειμενική του αξία και με έκπτωση... 250.000 ευρώ από την αρχική τιμή.
• Πολυτελής βίλα στο Λαγονήσι, δίπλα στη θάλασσα, επιφάνειας 700 τ.μ. σε οικόπεδο 6 στρεμμάτων πουλήθηκε πρόσφατα έναντι 5 εκατ. ευρώ όταν η αρχική τιμή ήταν 12 εκατ. ευρώ.
• Aκίνητο στην Kηφισιά πουλήθηκε 4 εκατ. ευρώ, ενώ η αρχική τιμή του ήταν 6-7 εκατ. ευρώ.
• Στο καλύτερο σημείο του Kαστριού, επί της οδού Pόδων και Kαστριού, πουλήθηκε πρόσφατα οικόπεδο με μοναδικής αρχιτεκτονικής κτίσμα. H αντικειμενική του αξία ήταν 9-10 εκατ. αλλά ο νέος ιδιοκτήτης, πρώην φαρμακοβιομήχανος, έδωσε 7 εκατ. ευρώ.

Σε ό,τι αφορά την «ψαλίδα» των τιμών, αυτό που μπορεί κανείς να αντιληφθεί είναι ότι στις φτωχές και μεσαίες περιοχές, όπου οι αντικειμενικές έμειναν καθηλωμένες ενώ οι εμπορικές εκτοξεύτηκαν, υπάρχει ακόμη απόκλιση. Aνάλογα με την περιοχή οι εμπορικές τιμές είναι υψηλότερες από 10% έως 60%, αλλά αυτό μόνο για τα νεόδμητα, ενώ για τα παλαιότερα είναι μόνο στα... χαρτιά. Διότι όταν γίνονται αγοραπωλησίες, δεν ισχύουν οι αρχικές τιμές που ζητούνται, αφού τα παζάρια ρίχνουν το τελικό ποσό από 20% έως 40% πιο κάτω. Aυτό σημαίνει ότι σε πολλές συνοικίες της Aθήνας κι άλλων μεγάλων πόλεων, η αξία των ακινήτων έχασε από 300 έως και 800 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο. Oπου, όμως, το χάσμα κλείσει τον Mάρτιο θα προκαλέσει μεγάλη φορολογική επιβάρυνση, όχι μόνο στις λίγες αγοραπωλησίες, αλλά και στις μεταβιβάσεις με γονική παροχή, κληρονομιά, στις αμοιβές συμβολαιογράφων, δικηγόρων, μεσιτών, στους φόρους που πρέπει να πληρωθούν αλλά και στα δημοτικά τέλη που πληρώνονται μέσω της ΔEH. Φυσικά, η αύξηση των αντικειμενικών αξιών θα συμπαρασύρει το Eνιαίο Tέλος Aκινήτων που θα ισχύσει από τη νέα χρονιά και μια σειρά από επιβαρύνσεις που συνδέονται με το ακίνητο.

Tο Δημόσιο, πάντως, προσδοκά να αυξήσει τα έσοδα από την επέκταση του συστήματος αντικειμενικών αξιών σε όλη την Eλλάδα, κάτι που σημαίνει ότι θα πληρώνουν φόρο πλέον και για τα αγροτεμάχια.

"Η" Online

Αναθεώρηση του συστήματος των αντικειμενικών αξιών, ένταξη σε αυτές τόσο των αγροτεμαχίων όσο ακόμη και των περιοχών με φωτοβολταϊκά και ενιαίο φόρο κατοχής που θα αντικαταστήσει ΦΑΠ και τέλος ηλεκτροδότησης προβλέπει το κυβερνητικό σχέδιο για τη φορολόγηση των ακινήτων.

Οι βασικές προτεραιότητες του νέου συστήματος φορολόγησης των ακινήτων εξετάσθηκαν χθες σε ευρεία σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο Οικονομικών με αντικείμενο το γενικότερο ρετουσάρισμα του μίνι φορολογικού νομοσχεδίου που βρίσκεται ήδη στη Βουλή, αλλά και τις γενικές κατευθύνσεις του «μάξι» φορολογικού που αναμένεται την άνοιξη. Η προτεραιότητα της κυβέρνησης στο θέμα των αντικειμενικών αξιών είναι, όπως παραδέχθηκε επίσημα χθες το υπουργείο Οικονομικών, η επέκτασή τους σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας, έτσι ώστε να υπάρχει βεβαιότητα και σταθερότητα στη φορολογητέα βάση των ακινήτων και των σχετικών συναλλαγών. Οσον αφορά στο σχεδιασμό για τα ακίνητα εκτός σχεδίου, εξετάζεται η ένταξή τους στο ενιαίο φόρο ακινήτων προκειμένου να διευρυνθεί η φορολογική βάση και να κατανεμηθούν τα βάρη δικαιότερα, ώστε να συνεισφέρουν όλοι κατά τη δυνατότητά τους. Εξετάζεται, επίσης, η ιδιαιτερότητα των εκτός σχεδίου ακινήτων και αγροτεμαχίων, ώστε να ληφθεί υπόψη για τη φοροδοτική ικανότητα των ιδιοκτητών τους.

Το επικρατέστερο σενάριο πάντως σε ό,τι αφορά στο φόρο κατοχής, προβλέπει την επιβολή ενός και μόνο φόρου με παράλληλη κατάργηση όλων των φόρων που βαρύνουν σήμερα τα ακίνητα (τέλος ηλεκτροδότησης, ΦΑΠ, ΤΑΠ κ.λπ.). Ο φόρος αυτός θα επιβάλλεται στο σύνολο της ακίνητης περιουσίας ανεξάρτητα αν ιδιοχρησιμοποιείται ή αποφέρει εισόδημα και θα αφορά ακόμη και στα γραφεία, στα καταστήματα, στα αγροτεμάχια και τις εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού εκτάσεις ακόμη και εάν σε αυτές έχουν εγκατασταθεί φωτοβολταϊκά συστήματα!

Τα μοναδικά ακίνητα που θα απαλλάσσονται θα είναι, σύμφωνα με το ίδιο σενάριο, οι αγροτικές εκτάσεις, οι οποίες ανήκουν σε κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και καλλιεργούνται, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται και στην περίπτωση αυτή να υπάρξουν περιουσιακά κριτήρια.

Η επιβολή του ενιαίου φόρου προτείνεται να είναι κλιμακωτή, με συντελεστές που θα ξεκινούν από το 0,1% για αξία ακινήτων πάνω από 100.000 ευρώ, χωρίς να αποκλείεται η αφορολόγητη βάση να περιορισθεί ακόμη και στις 50.000 ευρώ Για αξία ακινήτων από 100.000 - 200.000 ευρώ ο συντελεστής προτείνεται να διαμορφωθεί στο 0,2%, ενώ όσο... εκτοξεύεται η αντικειμενική αξία των ακινήτων δεν αποκλείεται σε κάποιες περιπτώσεις ο συντελεστής να φθάσει ακόμη και το 2%-3%! Ο νέος φόρος εκτιμάται ότι θα αποδώσει πολύ περισσότερα από τα 2,4 δισ. ευρώ που αποδίδουν σήμερα ΕΤΑΚ και ΦΑΠ, λόγω της διεύρυνσης της φορολογικής βάσης και δεν αποκλείεται τα έσοδα να υπερβούν ακόμη και τα 3 δισ. ευρώ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στις αρχικές σκέψεις του υπουργείου Οικονομικών είχε επικρατήσει η φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας από το πρώτο ευρώ, χωρίς αφορολόγητο όριο δεδομένου ότι το 74% των ιδιοκτητών ακινήτων στην Ελλάδα κατέχουν ακίνητα αντικειμενικής αξίας έως 100.000 ευρώ και δεν θα πλήρωναν καθόλου φόρο. Τελικά ωστόσο επικράτησε η άποψη εκείνων που θεωρούσαν ότι θα έπρεπε να προστατευθούν οι μικρές ιδιοκτησίες από τη στιγμή που καταβάλλεται προσπάθεια η μεταρρύθμιση να έχει όσο το δυνατόν μονιμότερο χαρακτήρα.

Οι φόροι που τρέχουν

Στο διάστημα που μεσολαβεί μέχρι τις οριστικές κυβερνητικές αποφάσεις και την επιβολή του ενιαίου φόρου, οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα επιβαρυνθούν με πολλαπλούς φόρους για κάθε ακίνητο που βρίσκεται στην κατοχή τους. Και αυτό καθώς τρέχουν παλαιές υποχρεώσεις (ΦΑΠ, 2010 -2012) αλλά και έκτακτες εισφορές, όπως το τέλος ηλεκτροδότησης. Αναλυτικότερα οι ιδιοκτήτες ακινήτων καλούνται να καταβάλλουν:

- Φόρο Ακίνητης Περιουσίας του 2010. Αφορά 200.000 φορολογούμενους, οι οποίοι κατείχαν την 1η Ιανουαρίου 2010 κτίσματα και εντός σχεδίων πόλεων οικόπεδα συνολικής αντικειμενικής αξίας άνω των 400.000 ευρώ. Περίπου 140.000 εκκαθαριστικά σημειώματα έχουν ήδη αποσταλεί στους υπόχρεους, με την πρώτη δόση να λήγει στις 31 Ιανουαρίου 2013, ύστερα από παράταση που έδωσε το υπουργείο Οικονομικών.

- ΦΑΠ 2011 και 2012. Αφορά 500.000 φορολογούμενους, οι οποίοι κατείχαν την 1η Ιανουαρίου 2011 και την 1η Ιανουαρίου 2012 κτίσματα και εντός σχεδίων πόλεων οικόπεδα συνολικής αντικειμενικής αξίας άνω των 200.000 ευρώ.

- Τέλος ηλεκτροδότησης: Αφορά τις τελευταίες 2 ή 3 διμηνιαίες δόσεις του ειδικού τέλους ηλεκτροδότησης που καταβάλλεται μαζί με τους λογαριασμούς της ΔΕΗ για τα ηλεκτροδοτούμενα κτίσματα του 2012.

Το υπουργείο Οικονομικών, πάντως, σε μία προσπάθειά του να απαντήσει στις αιτιάσεις περί φοροκαταιγίδας στην ακίνητη περιουσία, έσπευσε με χθεσινή του ανακοίνωση να επισημάνει ότι «τα ειδοποιητήρια με τον φόρο ακίνητης περιουσίας που φθάνουν στους φορολογουμένους για τα έτη 2010, 2011 και 2012, αφορούν μικρό μόνο αριθμό ιδιοκτητών, δεδομένου ότι ο φόρος αφορά φυσικά πρόσωπα με μεγάλη ακίνητη περιουσία, όπου το αφορολόγητο είναι ατομικό. Για παράδειγμα ΦΑΠ για το 2010 θα πληρώσει περίπου το 5% των ιδιοκτητών ακινήτων, οι όποιοι κατέχουν ατομική ακίνητη περιουσία άνω των 400.000 ευρώ το άτομο και άρα στο ζευγάρι άνω των 800.000 ευρώ. Για το 2011, λόγω μείωσης του αφορολόγητου, οι ιδιοκτήτες που θα πληρώσουν τον φόρο ανέρχονται σε περίπου 10% με ατομική ακίνητη περιουσία από 200.000 ευρώ και άνω, ενώ αντίστοιχα είναι τα ποσοστά για το 2012».

Κερδος