Πολλές φορές στις δομικές κατασκευές διατηρούμε εμφανή τη φυσική όψη του ξύλου. Πρόκειται για επιμελημένες ξύλινες κατασκευές από ειδική ξυλεία, όπως η δρυς, το όρεγκον-πάιν, το ιρόκο, το ντουσιέ, κ.α. Μετά την τέλεια προεργασία της επιφάνειας με γυαλόχαρτο και το καθάρισμά της, αλείφουμε, δύο χέρια, απλό βρασμένο λινέλαιο. Κατόπιν διαστρώνουμε βερνίκι σε δύο ή τρεις στρώσεις.

Υπάρχουν βερνίκια διαφόρων τύπων, άχροα ή έγχρωμα, γυαλιστερά ή ματ, κλπ.

α) Κοινοί ελαιοχρωματισμοί

Βασικό μειονέκτημα των μεταλλικών κατασκευών από δομικό χάλυβα είναι η οξείδωσή τους.

Απαραίτητο λοιπόν είναι πριν από την ελαιοβαφή να προηγηθεί μια επίχρωση προστατευτική κατά της οξειδώσεως (αντισκωριακή).

Το πιο συνηθισμένο αντισκωριακό χρωστικό υλικό είναι αυτό που γίνεται με βάση το μίνιο (επιτεταρτοξείδιο του μολύβδου) και έχει την εξής σύνθεση :

Λινέλαιο            40,0%

Νέφτι                  9,5%

Στεγνωτικό        0,5%

Μίνιο                50,0%

Πριν το μέταλλο βαφεί πρέπει η επιφάνεια να καθαριστεί προσεκτικά από τις σκουριές και από τυχόν άλλες ύλες που έχουν επικαθήσει κατά τη δόμηση. Το καθάρισμα γίνεται με ειδική συρμάτινη ψήκτρα και με σμυριδόπανο.

Περνιέται κατόπιν μια ή καλύτερα δύο στρώσεις αντισκωριακού υλικού με το χρωστήρα. Η εργασία πρέπει να γίνει προσεκτικά ώστε να καλυφθεί τέλεια η μεταλλική επιφάνεια.

Μετά το στέγνωμα της αντισκωριακής στρώσεως επακολουθούν δύο ή τρεις στρώσεις ελαιοχρώματος. 

β) Σπατουλαριστοί ελαιοχρωματισμοί

Όταν πρόκειται για δομικά μεταλλικά στοιχεία από δομικό χάλυβα με μεγάλες επιφάνειες, όπως οι στραντζαριστές πόρτες ανελκυστήρων, οι πόρτες θησαυροφυλακίων ή χώρων πυρασφάλειας καλό είναι μετά την επίχρωση του αντισκωριακού υλικού να γίνεται σπατουλάρισμα της επιφάνειας για εξίσωση τυχόν μικροανωμαλιών και δημιουργία λείας και επίπεδης επιφάνειας. Το σπατουλάρισμα γίνεται με ειδικό υλικό για μεταλλικές κατασκευές σε δύο στρώσεις.

Μετά την ξήρανση του σπατουλαρίσματος η επιφάνεια τρίβεται με ψιλό σμυριδόπανο με σύγχρονη διαβροχή με νερό. Την επιφάνεια αυτή μπορούμε να τη βάψουμε με ελαιόχρωμα ή με ριπολίνη ή με ειδικά βερνικοχρώματα για μεταλλικές επιφάνειες τύπου ντούκο, ντουλούξ, κλπ. Αυτά τα χρώματα συνήθως επιστρώνονται με ψεκαστήρα (πιστόλι βαφέα). 

Παρατηρήσεις

 α) Γενικά οι ελαιοχρωματισμοί, κυρίως οι σπατουλαριστοί, και οι χρωματισμοί με βερνικοχρώματα (ριπολίνες, ντούκο, κλπ.) πρέπει να γίνονται σε χώρο απαλλαγμένο τελείως από σκόνη.

β) Δεν πρέπει να επισπεύδουμε την εργασία ελαιοχρωματισμού, αλλά να εξαντλούμε τα χρονικά περιθώρια που χρειάζεται να στεγνώσει η κάθε στρώση. Πολλοί για να μικρύνουν αυτά τα περιθώρια αυξάνουν τις αναλογίες στεγνωτικού, αλλά αυτό τελικά αποβαίνει σε βάρος της ποιότητας της όλης εργασίας.

γ) Πρέπει να προσέχουμε τις μη φανερές επιφάνειες των κουφωμάτων, δηλαδή της επιφάνειες που έρχονται σε επαφή με τις τοιχοδομές. Αυτές πριν τοποθετηθούν τα κουφώματα στις θέσεις τους, πρέπει να ασταρώνονται και να περνιούνται ένα χέρι με απλό ελαιόχρωμα (ξύλινα κουφώματα) ή να επιστρώνονται με αντισκωριακή βαφή (μεταλλικά κουφώματα).

δ) Τα σπατουλαρίσματα των τοίχων γίνονται καλύτερα σε δύο στρώσεις και πάντοτε με ενδιάμεσο αστάρωμα (λινέλαιο με λίγο στεγνωτικό).

ε) Τα στρώματα προπαρασκευής στα κοινά ελαιοχρώματα και τις ριπολίνες (βελατούρα) τρίβονται με γυαλόχαρτο, ενώ στα βερνικοχρώματα με σμυριδόπανο και ελαφριά διαβροχή με νερό.

Τους χρωματισμούς επιφανειών των ξύλινων οικοδομικών στοιχείων (ξύλινα κουφώματα, εντοιχισμένα έπιπλα, ξύλινοι διαχωριστικοί τοίχοι, ξύλινες ψευδοροφές) τους χωρίζουμε σε:

 - κοινούς ελαιοχρωματισμούς,

- σπατουλαριστούς ελαιοχρωματισμούς,

- σπατουλαριστούς χρωματισμούς με ριπολίνη.

 α) Κοινοί ελαιοχρωματισμοί

 Η εργασία ακολουθεί την παρακάτω πορεία :

- Καθαρίζεται με προσοχή η επιφάνεια του ξύλου από διάφορα υλικά που τυχόν έχουν παραμείνει επάνω της κατά τα διάφορα στάδια της δομήσεως.

- Επαλείφεται η καθαρή και ξερή επιφάνεια με μίγμα λινέλαιο με μικρή ποσότητα στεγνωτικού και τσίγκου (αστάρωμα).

- Αφού στεγνώσει το αστάρωμα επακολουθεί  επεξεργασία της επιφάνειας του ξύλου. Δηλαδή αφαιρούνται τυχόν ίνες του ξύλου που εξέχουν (σκλήθρες), τυχόν αποφλοιώσεις, κλπ. Κατά άλλη μέθοδο οι κεφαλές των ρόζων καίγονται τοπικά. Πολλοί το δημιουργούμενο βαθούλωμα δε το αλείφουν με γομαλάκα, αλλά το συμπληρώνουν με ζύμη στόκου. Η μέθοδος αυτή δεν είναι τόσο καλή όσο η πρώτη.

- Τρίβεται με γυαλόχαρτο Νο 3 και καθαρίζεται καλά η επιφάνεια. Επακολουθεί η πλήρωση κάθε κενού (βαθουλώματος, αρμού ή σκισμής) με ζύμη στόκου (στόκος με λινέλαιο, μικρή ποσότητα τσίγκου και λίγη στεγνωτικό). Η εργασία αυτή λέγεται στοκάρισμα. Η ζύμη του στόκου πρέπει να είναι στεγνή (όχι πολτώδης).

- Αφού ο στόκος ξεραθεί καλά, επακολουθεί πάλι τριβή με γυαλόχαρτο Νο 3.

- Μετά την προπαρασκευή που περιγράψαμε καθαρίζεται καλά με ειδική ψήκτρα η επιφάνεια και γίνεται η πρώτη στρώση ελαιοχρώματος.

- Μετά την ξήρανση της πρώτης στρώσεως επακολουθεί πάλι τριβή με λεπτόκοκκο γυαλόχαρτο Νο 1.

- Κατόπιν επακολουθεί η δεύτερη και τελευταία στρώση με ελαιόχρωμα.

 β) Σπατουλαριστοί ελαιοχρωματισμοί

 Η σειρά των εργασιών μέχρι και την τριβή με γυαλόχαρτο Νο 3 της προηγούμενης παραγράφου είναι η ίδια.

Ακολουθεί το σπατουλάρισμα με υλικό που αποτελείται από μίγμα λευκού του ψευδαργύρου (τσίγκο), λινελαίου, νεφτιού και στεγνωτικού. Στο μίγμα η ποσότητα του τσίγκου είναι το 40% ως το 50% του υλικού. Μεταξύ των δύο στρώσεων μεσολαβεί τριβή με γυαλόχαρτο, ψιλοστοκάρισμα και νέο αστάρωμα της πρώτης.

Επακολουθούν δύο ή τρεις στρώσεις ελαιοχρώματος με τελικό σουμάρισμα που γίνεται προσεκτικά από τον τεχνίτη με ελαφριά επαφή του σουμαδόρου στη νωπή τελική στρώση κατά καθέτους διευθύνσεις (σταυρωτά).

 γ) Σπατουλαριστοί χρωματισμοί με ριπολίνη

Στην περίπτωση αυτή μετά την τελική στρώση του σπατουλαρίσματος αντί για ελαιόχρωμα στρώνεται βελατούρα σε μια στρώση (καλύτερα δύο λεπτές) και γίνεται το τελικό χρωμάτισμα με ριπολίνη.